31 május 2012

Ezri - pri morto (Ĉiutaga Garak)

Estas sufiĉe stranga sento. Morti. Ne gravas kiome ĝi okazas kun vi, neniam vi kutimiĝus.
Elég furcsa érzés. A halál. Nem számít, hányszor történik meg veled, nem lehet megszokni.
It's a strange sensation. Dying. No matter how many times it happens to you, you never get used to it.

(Profundeca Spaco Naŭ
3-a episodo de 7-a serio, 153-a parto
"Afterimage")
Cxar nun ni vidas per spegulo, malhele; sed tiam okulon cxe okulo; nun mi konas lauxparte; sed tiam mi konos tiel same, kiel ankaux mi estas konita.


Tradukis:
Hungaruja Esperantista Komploto
de la Konsidere Progresantoj
(HEKKP)

30 május 2012

Ateismo

La kredo, ke en la komenco estis la Nenio kaj kun la Nenio okazis nenio, poste la ĉi tio Nenio mirakle, ĉia senkiale eksplodas, estige kun ĉi tio Ĉion, poste la ĉi tio granda amaso mirinde, sen celo kaj intelekto kunordigis sin por memreproduktaj onoj, el tio estis la dinosaŭroj.

Ĉi tio ja aŭdiĝas sence! :-)


(Ádám, POZSONYI)

cxar nun ni vidas per spegulo, malhele; sed tiam okulon cxe okulo; nun mi konas lauxparte; sed tiam mi konos tiel same, kiel ankaux mi estas konita.

Tradukis:
Hungaruja Esperantista Komploto
de la Konsiderej Progresantoj
(HEKKP)

27 május 2012

Kor - pri la fruktoj de vivo (Ĉiutaga Garak)

Ĝuu la fruktojn de vivo, miaj junaj amikoj! Ĝis ĝi estas dolĉa gusta, kiel estas freŝa de sur la vinberujo. Sed vi ne vivu tro longe… la gusto turniĝos por amara… post iom da tempo.

Élvezzétek az élet gyümölcseit ifjú barátaim! Míg friss és édes, ahogy letépjük az ágról.  Ne éljetek túl soká… mert keserű lesz nagyon… egy idő után.
Savor the fruit of life, my young friends. It has a sweet taste when it's fresh from the vine. But don't live too long... the taste turns bitter... after a time.
Profundeca Spaco Naŭ
7-a episodo de 7-a serio, 157-a parto
"Once More Unto the Breach"
("Untitled Klingon")

 
[Pri la memoro de John Colicos 1928-2000] 
- R.E.P. -

Cxar nun ni vidas per spegulo, malhele; sed tiam okulon cxe okulo; nun mi konas lauxparte; sed tiam mi konos tiel same, kiel ankaux mi estas konita.



Tradukis:
Hungaruja Esperantista Komploto
de la Konsidere Progresantoj
(HEKKP)

24 május 2012

Ĉiutaga Garak – pri mem kaj Julian Bashir

Kiu mi estas, ke mi kontraŭdiru al Julian Bashir, sekretan agenton? Estru min!
Ki vagyok én, hogy ellentmondjak Doktor Bashir titkos ügynöknek… Vezessen!
Who am I to question Julian Bashir, secret agent? Lead the way.

Profundeca Spaco Naŭ
10-a episodo de 4-a serio, 82-a parto
"Our Man Bashir"
Cxar nun ni vidas per spegulo, malhele; sed tiam okulon cxe okulo; nun mi konas lauxparte; sed tiam mi konos tiel same, kiel ankaux mi estas konita.


Tradukis:
Hungaruja Esperantista Komploto
de la Konsidere Progresantoj
(HEKKP)

21 május 2012

En miaj manoj kun unu malnova fotografaĵo

Al la plej ekskuaj momentoj de vito apartenas, kiom sur vido de fotopreno kiom ĉiu oni enmemoriĝas al menso de homo, ke oni forstaras la sia vorto.
Jam ĉirkaŭ kvarfoje mi rigardis… kaj ankoraŭ ĉiam mi ne povas tiun diri. Nur ia nedifinitebla tristo pleniĝas min.
Ĉi tia sento estas netradukeblanta, nek en lingvoj, nek en vortoj.

Sed, ĉu vi observis la duagradan informbezonaĵon de fotografaĵo, kiuj tiel por kundrivo, memkompreneblo faras:
– Manoj de ĉiu estas supere en la aero (ili mansignadas)
– La siaj buŝoj estas apertaj (ili kriadas)
– En la areo maldekstre malantaŭe bukedo estas
– Deprenita estas la sia ĉapo de vid-al-vide estanta viro (t.e. li ĵetadas, li ovacias)
– Sur la lia kolumo de vid-al-vida viro havas kokardon (nacia festo)
– Dekstre, malantaŭ la dorso de viro havas en manoj de knabeto standareton (pendoligas)
– La dekstraflanka knabeto kaj la dekstre malantaŭe estanta virino ridete maldekstre observas (de tie alvetureblas la militistoj)
– Nu, en la aero videblanta Horthy-bildo


Sed tion mi ne ellasu, ke ni komprenu al la homoj kion raportas la S-ro Gubernatoro [same el tioj videblas mensogoj de Péter Dániel, ke li estis nek patrujperfidanto, nek amasmurdisto, nek militkrimulo], fotografio de ĉi tiuj homoj tiun diras.

Kun unu vorto, tio estas vera, festa, neinstalita fotografaĵo, unu momentbildo pri la ĉion obstaklon forpiedbatanta ovacio.

Ekde mateno unu plenan vivhistorion mi finpensis, precipe siajn du ĉefheroojn de bildo vide.
Ankoraŭ du objekton mi tuŝas: la trolaborigajn manojn kaj la forturmentitajn vizaĝojn… Vere festo! … terura helpkrio! De tio ĉi neniam oni eblas liberiĝi!

(…)
Militistoamikoj sur la miljara, pola-hungara limo

Subkarpatoj hejmeniris (1939) – entuziasmaj hungaroj bonvenigas la enpaŝantaj hungaran reĝan hejmlandan armeon.
[Bedaŭrinde en 1945 sovetaj rabista-rotoj okupis Subkarpaton kaj same ĝis hodiaŭ daŭras ruso-ukrainigo de tereno. Bedaŭrinde.]
Dankema danko pro la bazpenso de mia supera skribo
por mia kora amikino,
por grafino Aŭrora Csáky sinjorino
(Hajnalka CSÁKY)

cxar nun ni vidas per spegulo, malhele; sed tiam okulon cxe okulo; nun mi konas lauxparte; sed tiam mi konos tiel same, kiel ankaux mi estas konita.

Skribis kaj tradukis:
Hungaruja Esperantista Komploto
de la Konsiderej Progresantoj
(HEKKP)

Urso-afero – Epokspirito

Ĉiam mi sentis, ke ekzistas punkto en la universo, unu lasta soleca punkto, kiun ankoraŭ oni ne modernigis. Kiun ankoraŭ oni nem politikkorektigis. Kiun oni lasis tiel, kiel ĝi estas. Elmodiĝonte, normale, home: La televida-urseto. Tio nun finiĝas.

„Je Paska-lundo novaj ursetofiguroj akceptas antaŭ la vesperfabeloj la infanojn. Kun Urseto Televidilo titolo nelge kreskigita fabelotrako ekiris sur la m2 kanajlo, la al tio farita nova ĉefartikolo en la duonaarcentan tradicion konformiĝas. La nova ĉefartikolo esta laboro de animatoro Ferenc Fischer kaj de komponisto Gábor Berkes” – ni legus.

Nu, estas 2012. En Novjorko ia virino sur la subfervojo en kapon piedbatas viron, ĉar laŭ ŝi li postiras ŝin. En Parizo la muslimoj plenajn stratojn okupas sen instanca permeso, kun metalkordonoj blokas la tereron, sur la tero ili preĝas, kaj loĝantoj de la distrikto ne povas forlasi la iliajn loĝejojn, kaj ili ne povas hejmeniri dum la tempo de la preĝo. Oni havas normon, ke pasigenda prizonopuno atendas sur tiun kiu havas pri dinita historia evento diferencan opinion. Ĉu kial ĝuste Hungarujo, kaj kial ĝuste la televida-urseto elrestus el la miksrasiĝo?


Semi ĝi ne elrestas, kaj la fina rezultato estas unu „progresa” vidilo kun „romaa” ursino, kun blua semseksula leporeto-pup, kun komputilo, kun junaĝa (en pli malbona kazo kun enfamilia) amvivo. (Neme la urseto havas same „fratinon”, kiun suspektinde li brakumadas.)

Ja la „progreso” al multoj ne plaĉas. Tio same estas legebla sur diversaj forumoj, ĉar estas sia natura sopiro de homo la kutimiĝita, la tradicia, la malnova, la konvena. Ĉar la homo fundamente ne estas „progresanta”, sed „retroira” kaj „konservativa”, kiu nem ŝatas elprovi novon, ke li elĵetas siajn la malnovajn, la prosperajn kaj amitajn (aŭ nur kutimiĝitajn) aĵojn.

Kiel la hejman brikabrakon trifoje oni transmetas, ĝise fine oni konvinkas sin, ke ĝi estas matura por elĵeto, sed same tiam sangas nia koro, certe ja ni scias , ke tio devas esti tiel.


Denove oni forprenis unu parton da nia paseo. Nur tiom okazis. Tio ĉi estas Trianono [1] de la infanoprogramoj.

Ádám Pozsonyi

El „Demokrata” semajnoĵurnalo – 2012. 16.

cxar nun ni vidas per spegulo, malhele; sed tiam okulon cxe okulo; nun mi konas lauxparte; sed tiam mi konos tiel same, kiel ankaux mi estas konita.

Tradukis:
Hungaruja Esperantista Komploto
de la Konsiderej Progresantoj
(HEKKP)
Notoj de tradukisto:
[1]  Trianono – loko kaj kastelo en Parizo – metaforo de la plej granda historia sortotragedio de Hungarujo. Je 4-a Junio 1920. ili subskribis kaj reĝan Hungarujon ili mutilis. Ĉia hungaro konas tion daton kaj en la lando hodiaŭ estas tio ĉi tago: Tago de la Nacia Kunaparteno (aŭ Kohero)









19 május 2012

Mia nomo estas: Neniu

Estas ĉi tia freŝa cerbmalsano – mi volas diri pri la evoluinta Okcidento enfluanta nova etoso –, tio havas tian sencon, ke estas malpermesita ne nur esti rasista, ŝovinista, klerikala kaj nacionalista, do por ĉio, kio endanĝerigas disfluabtan, senkadran, senvizaĝan kanajlaromondon de la nuntempo aŭ ĝi estas kontraŭa kun ĝi, sed pli nove jam simple estas malpermesita same konkretan opinion manifesti, Ne, ĉi tio tiel ne estas prononce, de ĝi alveturos. Alvenas. Jam ĝi estas sur nia kolo.

„Tio ĉi plaĉas al mi.” „Ili estis plure.” „Altkreska.” „Febla.” „Kurbapieda.” „Maljuna.” Ĉiu estas malpermesita – nome laŭ la enfluanta kaj progresema-sprita ideologio –, tiu estas karaktera, klare ĉirkaŭfraita, apartigeblanta kaj apartiĝeblanta. Kiu efektive estas mem. kej nem io miksita identeca, kunlavita karaktera, malgrande tia ĉi, malgrande tia, „se ni pli bone enpensas”…

Bona kaj malbona. Malluma kaj luma. Kio laŭ tia ĉi konkreta vidpunkto rigardas sur univeson, tio jam estas reakcia.

Ĉu kien mi havigas ĉi tion? Mi vidas. Unu da proksima konatolo vizitas universitaton. En la univesitata gazeto – kiu kompreneble estas sendependa ligiĝanta, do liberala – en siajn publikitajn artikolojn serie pro tia ligo oni ekkverelas. Alude pro tio ne manifestiĝeblas tioj. „Opinion ĝi komunikas.” Tio ĉi estis la konkreta akuzaĵo. Kiam ŝi rakontis, unue mi tion kredis, ŝi amuziĝas. „Je la prezentado ĝis pleneco pleniĝis la ĉambrego.” Ĉi tio estis la cenzurita frazo, kiel oni diras kiu ekskludas, diferencigas kaj ne estas senpartia. Kaj tion en nia erao ne eblas. Dio apartigis la melhelon de lumo, sed la energioj de malhelo tiun volas, ke tio ĉi disseparigo laŭgrade ĉesu. „Ĉio estas relativa.” „Ĉu kiu decidos tion, ke…” Konataj liberalaj (malhelopartaj) frapfrazoj. Ĉion ni miksu kaj konfuzu kune! La rasojn, la lingvojn, la kulturojn. Same la muzikajn ĝenrojn.

Ni obsercu: en liberalaj (malpeloparta) rondoj ĉiam tiu estas la valora orkestro, kiu ne nur tel simple malmolaroko, sint-popo, aŭ psiĥodelaroko, sed kiu estas „miksa”. Nigra-folka-bruo. Odoraĉa-metalo. Bluso-rapo-hindia. Nenie, en nenio estu konkreta, difinita dividolinio!

Kun mia malnova konatulo mi kunkuras antaŭ nelonge sur la buso, kaj tial ke la koncernulo estas liberala – ni metu niajn manojn sur niajn korojn kaj ni rekonu, en konateca rondo de iu troviĝas kretenoj, ĝi estas pardonebla peko –, tiel pri la muziko ĝi temas. Kaj jes ja la paseo. Jes, la paseo, la malnova, bela paseo, kiam ankoraŭ ne estis al la hodiaŭa similaj, profundaj ideologiaj abismoj, kaj la konstanteco de soveta okupado certigis paceman kaj sennuban trankvilon de mezlerneja ekzisto.

„Ĉu kiu estas da la ilia plej bona disko?” „Do…” – malcertiĝis mia liberala konatulo. „Ĉi tio tiel ne estas eldireblanta, pro ke estas, al kiu ĉi tio, ja eventuale al la alia homo same kontraŭ ĉi tio estas tio… Kaj…” Post kvin minutoj mi enuis. „Jam vi ekĝemu, ke laŭ vi ĉu kiu estas la ilia plej bona disko! Ne en Danubo [1] devas pafi iun, al kiu ne sama estas bona. Ne pri la enkondoko de’numerus clausus’ [2] ni parolas. Ne la subtegmentoj pro ĉi tio estos malsuprenbalae. [3] Ĝi havas nenian postsekvon, nur jam fine vi kuraĝu opinion manifesti.”

Ĉu ĉi tio aŭ ja tio?

„Do, efektive, se ni tiel interpretas…”

Mi elaŭtiĝis.

Lasfoje apud mia la ĉi tie aperita artikolo saĝa notulo pro ĉi tia epiteto ekfajfis: „malbela virino”. Pro ke ĉi tian ne eblas diri. Pro ke laŭ li – mi pensas – ĉia virino estas unuforme bela, ĉarmo, gracieco kaj ameblanto kun geometria precizeco estas divide inter femalaj membroj de loĝantaro, ke neniun frapu malavantaĝa diskriminacio.

Mi timas estontecon. Mia nomo estas Ádám POZSONYI. Blankulo, heteroseksulo. Ankoraŭ alvenus la tempo, kiam ekdiri ĉi tion ĝi kalkulos jam por ekstremo.

Ádám POZSONYI

El „Magyar Hírlap” [Hungara Ĵurnalo] reta tagĵurnalo – 11-5-2012.



Notoj de tradukisto:
Il mio nome é Nessuno
Mia nomo estas: Neniu
[1] Danubo pafi - en la II-a mondmilito, je vintro de 1944 plurajn da judojn, plurajn da loĝantojn de budapeŝta geto pafis en la glacian riveron Danubon la hungaraj sagokrululos, la hungaraj nacia-socialistuloj. 
[2] 'numerus clausus' (latina esprimo) - 1920-a jara XXV-a leĝartikolo „Pri la reguloj de sur universiteton enskribiĝo” T.e: „Fermita Numero” La hugarujaj naciecoj kaj popolrasoj nur laŭ ilia elmontreblanta numeropororcio partoprenis en la supera instruado. Unuopuloj ŝatas nomi same por unua hungara judleĝo, sed samsence ne tio estis.
[3] subtegmentoj malsuprenbalae - En la hungara komunismo, en la 50-aj jaroj la hungaraj komunistoj organizita prirabis la hungarajn vilaĝojn. La Ministrejo pri Endonadaj aferoj (ekz. Imre NAGY ministro kamarado) preskribis ekz. kiom porkidon devas naski po la porkino, kaj ili ĉiam postulis. Se ne donis tiom grenojn la kampo de kamulo, la aŭtoritatuloj forprenis la semojn kaj la jarajn konsumantajn grenojn, ili „malsuprenbalais la subtagmentojn” same, kaj sentmil da familioj malsatis.