Kvarverso de Viljono

Kvarverso

Jen mi, Francisk’, jam sen promeso,
Fil’ de Parizo-ĉe-Pontvezo;
De ŝnuro longa je futseso
Ekscios kol’ pri puga pezo.

cxar nun ni vidas per spegulo, malhele; sed tiam okulon cxe okulo; nun mi konas lauxparte; sed tiam mi konos tiel same, kiel ankaux mi estas konita.

Hungaruja Esperantista Komploto
de la Konsidere Progresantoj

(HEKKP)

Rimarkoj:

- Francisko Viljono: La Testamento – Diversaj Poemoj - La Legacoj - Poemoj en Slango
Esperanto-traduko de François Gaulthier – Editoris: Wouter F. Pilger, (1996) Vulpo-Libroj 

- François Villon – originala nomo: François de Montcorbier – (Parizo, 1431 aŭ 1432. – je 1463 li malaperis)
Aventuran vivon havanta franca poeto, kiu havas en Hungarujo grandan kulton, pli grandan, kiun li havas sur la aliaj lokoj de la mondo.

Karikaturo pri Genezo

 

Pardonu min! Mia kulpo, mia kulpo, mia maksimuma kulpo, sed ... sed ... tiu estas .. tiel.. tre vero.

cxar nun ni vidas per spegulo, malhele; sed tiam okulon cxe okulo; nun mi konas lauxparte; sed tiam mi konos tiel same, kiel ankaux mi estas konita.

Tradukis:

Hungaruja Esperantista Komploto
de la Konsiderej Progresantoj

(HEKKP)

Sorĉa blanka stono

Knabeto je laca posttagmezo
Staras inter enuintaj ludoj kun fermitaj okuloj
Lante ekiras sur sia dormĉevalo
Ĉi tio helpeblas

Kiel li ekrigardas, li trovas grandan stonon
Sorĉa blanka stoneto estas ĉe liaj gamboj,
Kaj la knabeto ne ludas jam kun alio
Mirakla stono atendas por li

Kiu elektis:
Tiu elektigis
Do vi faru, kaj li trovu pezon de via vivo.

Neniam li ektaris, ĉiam li migris
Ĉiam plion li deziris kaj li ricevis eĉ pluran
Krom sia sorĉa stono ĉiun li forlasis
Al la stono li estis fidela

Centoj oni reatenis, milojn li forlais
Sur liaj ŝultroj lasis spuron nevidebla stono
Li portis sian stonon, kion nur li videblis
Dum li venas hejmen

Kiu elektis:
Tiu elektigis
Do vi faru, kaj li trovu pezon de via vivo.

Maljuna koro jam ne pulas tiel sovaĝe
Sur sia vango rigeto ludas inocente
Griza stonamaso al liaj gamboj sidas
Kaj ekstere vesperiĝas

Febla lumo mole defalas sur lian kapon
Nun de la pezo de ĝia pezo liberiĝas
La dura stono poiome al nebulo paliĝas
Ĝi forflugas neatendite

Kiu elektis:
Tiu elektigis
Do vi faru, kaj li trovu pezon de via vivo.

(1972)

(muziko: L. BENKŐ, F. DEBRECZENI, T. MIHÁLY, Gy. MOLNÁR, J. KÓBOR,
poemo: Péter SÜLYI)

Kaj la originala versaĵo el la Biblio:
(Atentu! Tio ĉi erao estis epoko de estanta socialismo en Hungarujo, kaj la teksto el Biblio estas citinta!)

Kiu havas orelon, tiu aŭskultu, kion la Spirito diras al la eklezioj. Al la venkanto mi donos el la kaŝita manao, kaj mi donos al li blankan ŝtoneton, kaj sur la ŝtoneto novan nomon skribitan, kiun konas neniu krom la ricevanto.

Qui habet aurem, audiat quid Spiritus dicat ecclesiis: Vincenti dabo manna absconditum, et dabo illi calculum candidum: et in calculo nomen novum scriptum, quod nemo scit, nisi qui accipit.

El que tiene oído, oiga lo que el Espíritu dice á las iglesias. Al que venciere, daré á comer del maná escondido, y le daré una piedrecita blanca, y en la piedrecita un nombre nuevo escrito, el cual ninguno conoce sino aquel que lo recibe.

Que celui qui a des oreilles écoute ce que l'Esprit dit aux assemblées. A celui qui vaincra, je lui donnerai de la manne cachée, et je lui donnerai un caillou blanc, et, sur le caillou, un nouveau nom écrit, que nul ne connaît, sinon celui qui le reçoit.

Akinek van füle, hallja meg, mit mond a Lélek az egyházaknak: A győztesnek rejtett mannát adok és egy fehér követ. A kövön új név van, amelyet senki más nem ért, csak aki megkapja. (Jel;2.17)

(REV;2:17)

Имеющий ухо (слышать) да слышит, что Дух говорит церквам: побеждающему дам вкушать сокровенную манну, и дам ему белый камень и на камне написанное новое имя, которого никто не знает, кроме того, кто получает.  (Откр;2:17)

cxar nun ni vidas per spegulo, malhele; sed tiam okulon cxe okulo; nun mi konas lauxparte; sed tiam mi konos tiel same, kiel ankaux mi estas konita.

 

Kolektis, skribis kaj tradukis:

Hungaruja Esperantista Komploto
de la Konsiderej Progresantoj

(HEKKP)

Estas tempo!

- Pandonu min, ĉu vi kapablas ekdiri, kioma horo estas?
- Mi tre dankas, bone.
- Oho-ho... Mi ne ĉi tion demandis, sed tion, ke kioma horo estas?
- Aleksandro BABARCZY, mi ĝojas!
- Pardonu min, ĉu vi estas idioto?
- Ne, bonvolu, mi eĉ konekton ne havas kio estos poste.
- Ne koleru min, ĉu pri kio vi parolas?
- Pri tio, ke sub ducentkvindekmil oni ne povas sin vivteni.
- Ĉu kie ne povas vivteni?
- Nu, ekzemple en lavpleva gamboakvo, kaj ĉi tie. Ĉu vi scias, oni ne havas aeron.
- Konas mi, sed kiel alveturas ĉi tio tien?
- Tiel, ke la loĝantaro dronas en la krediton.
- Vi ne estas normalulo!
- Vi ne koleru, sed vi alparolis. Same cetere la Jozefo ANTALL eblas pri ĉio!
- Ĉu pri tio? Ĉu pri tio, ke vi estas idioto?!
- Oni ne havas vorton pri tion, la mia knabo estas diplomita balaisto!
- Sed, ĉu kiel ĉi tio iras al tio, ke kioma horo estas?
- Tiel, ke kvarcent estas la benzino, kaj same la pano. Mi diras ĉi tion, la ĉi tia mondo enfalis, nur ili ne enparolis en la RTL.
- Nu, estas bone, vi iru en la diablon!
- La tia tempo jam forpasis.

Dániel ÁGOSTON

Cxar nun ni vidas per spegulo, malhele; sed tiam okulon cxe okulo; nun mi konas lauxparte; sed tiam mi konos tiel same, kiel ankaux mi estas konita.

Tradukis:

Hungaruja Esperantista Komploto
de la Konsiderej Progresantoj

(HEKKP)

Ĉu kiel ni judadu?

El bonaj konsilo de mia ekstrema konatulo:
Kun gusto! Kiel en ĉio, same en tio ni tenu la devan mezuron. Ni kundutu tiel, kiel tio decas al klerigita, dokta kaj kulturita, progresema sprita ĝentilhomo. Ni pensu ĉiam por tio: finefine li estas same nur homo.

Ne konfesas pri tro bona gusto ekzemple, se sur la amastrafika ilo dum la plena vetura tempo kun argusaj okuloj ni esploradas nazon de nia kunvojaĝanto. Ĉi tio estas needukiteco! Trafleksi sur la sidilo, kaj en la nia etendinta mano ekzistantan liniilon pedante al nazo de nia samvojano adapti kvankam estas la neplueno de senmaniereco.

Se eventuale ni vidas tian de nia kolego aŭ de nia konatulo, tiam ni kolere faltu kune la niajn brovojn, kaj riproĉe kun nia montra fingro admonu lin, poste ni diru la sekvon: - Nu-nu, ĉi tion ne estas permesata! Nu-nu, ĉi tion ne estas permesata! Se eventuale same la nian kapon ni svingas al tio ĉi, tio estas eĉ pli efika.
Ne damaĝas se ni atentas same la alparolecon. La etiketo rigore malpermesas la ĉi tian specan vulgarecon, kiel ekz. „Damna odoraŝa judo!” anstataŭe ni apliku plie la „vi estas petola malgranda fripono!” parolturnon.
Ni estu ĉiam gentila! Se ekzemple difektiĝas en la kuirejo la gasfornelo, kaj en la najbaro loĝanta de maljuna sinjoro Weisz ni petas konsilon en interrilato de urĝaj farendoj, ne damaĝas amikece kapklineti direkte al li – eventuale ankoraŭ okulumon same ni permesablas al si –, poste joviale kapbalance ni rimarkigu la sekvonton: „Bonvolu kun honoro, la gaso enorma danĝera faraĵo. Sed, ja ĉi tion pli bone vi konas.”

Joĉjo DAMNA en flava kolora veŝto

Ĉiam ni sentigu kun niaj judaj konatuloj, ke ni fidas al lin, kaj ni kalkulas je liaj spertoj, je liaj konsiloj. Se ekzemple pri tio progresas la disputo en la laborejo, ke ĉu kiom pecan vivan nimalon povas enplenŝtopiti en varvagonon, por arbitracianto ĉiam ni petu la nian plej proksiman judan konlaboranton. Same ni honorigu lin kun nia fido, se pri nova lampoŝirmilo aŭ pri aĉeto de sapo oni temas.
Aparte ni observu pri koloroj! Ni procedu en tio ĉi same kun la ebla plej granda takto.
Se ekz. al nia juda samklasano ni estas invitita por lunĉo, pli frue ĉiam ni telefonu tien, kaj ni informiĝu, ke en kia jaro li naskiĝis, poste se la koncernulo demandas, ke ĝustadire ĉu kial estas grava al ni, kun afabla sono ni sciigi al li, ke entute oni temas pri tio, laŭe ni ricevis en donaco pompan flavan koloran veŝton, sed ni ne estis certa en tio, ĉu ni ne kauzas ĉu al li malagrablecon, se en tio ni vidiĝas. Post tio ĉi facilmove ni ekridu, poste dum pli novan porcion ni loku en nian teleron el la sur pleto prezentita kuko, en serenhumora tono ni rimarkigu la sekvan: „Sed, je vi estas tia junulo. Certe jam vi ne surhavis flavan stelon!”


Proponinta aplikado: Indigno, Distanciĝo, Ilustraĵo al ekstremulojn prezenanta broŝuro, Ĉe enira ekzameno al ’ombudsman’ laŭ testomaterialo apliko, El beletristoasocio okazanta al elpaŝo resenda bazo, En toleremaj kunvenoj pri la podio direkte al la multopa spektantaro oni flirtigi, dum la suban esprimon ni ripetadas kelke kartave: „skandala!”

Neproponita aplikado: Antaŭ la sinagogo sur kampadejan seĝon stare kun profunda travivado voĉlegecon oni teni, En geedziĝoj, en amikaj kunvenoj sultron de sin reciproko frapade ridhene oni citadi, poste la niajn okulojn viŝade al nian israelida tablokunulo turne sin oni peti poŝtukon, Pro holokausto-datreveno anoncinta sur novelo-konkurson estas konkorsa materialo, Vespera fabelo.

(2004)

Ádám Pozsonyi 


 *Ĉi tio la malgranda ekstrema etiketo-parodio – a’ la [laŭ] Mark TWAIN, resp. J. HAŠEK –, nure al la tablotirkesto estis pretiĝinta, por memcela ridhenetado sia celo. Mi nek ne provadis kun tio, ke mi kumunikigu ĉe io gazeto. Ne ekzistas la tia ĉefredaktisto, kiu estus kuraĝinta preni sur sin la riskon. Unuan vicon de skribado – mi ripetas – kompreneble oni ne estas konsilanta serioze preni. La aŭtoro ekzakte por tio ĉian ’ombudsman’-on kaj homan juran aktivulon rapidas trankviligi, ke li malmole distancigas sin de animo de tio ĉi skribo, kaj solene li asertas, ke tion ekskluzive kiel fortimigan ekzemplon li prezentas.

(Tio aperis: „Ree kelkaj kapricaĵoj al ĉikaneco de la liberaluloj” titola verko.)

Cxar nun ni vidas per spegulo, malhele; sed tiam okulon cxe okulo; nun mi konas lauxparte; sed tiam mi konos tiel same, kiel ankaux mi estas konita.

Tradukis:

Hungaruja Esperantista Komploto
de la Konsiderej Progresantoj

(HEKKP)

Postamento – Epokspirito

Premio-Kossuth [prononcu: Koŝut] (2008), Hungara Respublika Ordeno (2004), titolo Honora Civitano de Budapeŝto (2002) kaj premio Attila József [prononcu: Joĵef Atilla], la lasta same duoble (1972, 1984). Mi scias ĉi tiom. Tioj estas tiaj premioj, kiojn Ákos Kertész (prononcu: Kertes Akoŝ] ricevis dum la lastaj jardekoj. Sed estas unu multe pli ranga honorinsigno, unu tre pli granda signifa kaj pli estiminda titolo, kion nur tiel oni nomas: hungara verkisto. Ĉar fimedalojn, ĉia stulto ricevus, postenojn, titolojn, manpremojn kaj sub pugo ŝovitajn ’Audi’-ojn kun malgranda leerteco iu enpredus, sed en la Panteonon de la anima grandeco de nacio enveni jam estas serioza aĵo.

Ĉar pri la ministra ŝultrofrapadoj forpase de tempo neniu ne memoras – eĉ kun turneco de la ventodirekto eventuale devas sekreti –, la ’Audi’ en merkato de la uzitaaŭtomobiloj nek devus, sed kreas ion, kio kun forpaso de tempoj same estas parolotemo en la drinkejo, aŭ akran stomakan pasmon elaĉetas el la maturekzamena lernisto, tio jam estas laborprodukto.

Hungara verkisto. Ĉi tion rangon ricevis de ni la ĉi tiu malgrande enuige formuladata homo. Ĉi tion la postamenton uzurpas li kaj la alio, laŭ kiuj „La hungarulojn konsekvence ni laŭdu aŭ ni admonu! (…) Fi, iru hungarulo al via loko!” Ĉi tia lasto estas klasikaĵo de Petro Esterházy [prononcu: Esterházi Peter], kiu en la librofoiroj reprezentas nin, brilegas en postamentojm, pri tioj estus ĝustatempe jam fine depuŝi lin. Same lin, same la alion. ”Li estas erarinta, sed li estas talenta.” Ankoraŭ en la nacia flanko same estas aŭdanta ĉi tia cerbolaveco.

Ĉu li estas talenta? Ĉu kio? Ĉu Konrád? Ĉu Spiró? [prononcu: Ŝpiro] Ĉu Nádas  [prononcu: Nadaŝ] kun siaj nelegeblaj eseoromanoj? Ĉi tio estas ŝerco! Iliaj kulminaverkoj estas intertinentaj mokadoj, se kbankam ne estas, do estas ĉioj neĝueblaj. La tielnomata „liberala” psiko ĉi tien kaptus ĉe freŝa faro. Ĉar ili ne ligiĝas al la „terbulo”, ili nur povas mokadi, ĉar al tio devas distanco. Alkroĉiĝe, ligiĝe estas malfacila. (Pri tio estas vera klasikulo – kontraŭ ili – Mikszáth [prononcu: Miksat] kiu povis esti cinika alkroĉiĝe.)

Mi eldiras: ĉi tioj ne estas erarintaj ĝenioj, sed ili estas postenon- kaj premion enposigantoj, al kiuj la siaj finproduktoj precipe estas nekonsumeblaj, kaj ili ne adaptiĝas al la psikosmo, al siaj sortodemandoj de hungareco. Ĉu propre kial havas ili statuojn. Ĉu kaj dum tio?

Adamo POZSONYI

El „Demokrata” semajnoĵurnalo 

Cxar nun ni vidas per spegulo, malhele; sed tiam okulon cxe okulo; nun mi konas lauxparte; sed tiam mi konos tiel same, kiel ankaux mi estas konita.

Tradukis:

Hungaruja Esperantista Komploto
de la Konsiderej Progresantoj

(HEKKP)

Homotipo – Epokspirito

Mi memoras, dum la mia gimnazia studo multfoje estas temo sur unu stranga vivstato, kion oni tie nomis: socialista homotipo. La progresemaj animantoj ŝatas kun grandaj vortoj ĵetadi – kiel ĉiu senmatura, la mondon ne scianta infanteto. „Socialista homotipo”, „La paseon forviĝi!”, „Libereco-egaleco-frateco”.

Oni volas Dion ludi – kiel la infantetoj oĉjon kaj onjon – kaj oni divenas komplikitajn eksplikojn sur ĉio, kvankam la realo ĉiam la plej simpla estas. (Tia surrealismo estsa ekzemple teorio de Darwin pri la origino de rasoj, kio estas tia nebula, fabelohava, kaj kiel estas ene la marcerta punkto, ke al la kreo, ankaŭ sana logiko de ateisto laŭ bazo opidie, kun nenio ne havas pli malgrandan probablecon.
Do, la socialista homotipo estas ia „alio”. La niaj patroj ankoraŭ en tio plenkreskis, ĉi tion aŭdigis oni en la partiulokunveno, en la laboroloko kaj en la oficejoj, kaj niaj patroj bone ridaĉis en tion – ni, liaj filoj kaj en la lernejo –, kvankam oni ne havas pravon.

La socialista homotipo tio fakte estas apartaĵo! Csaba HORVÁTH – hodiaŭa reprezentanto de tia homotipo – en la ĉefurba asembleo nome samtempe pro tio batalas kun István TARLÓS, ke malantaŭ la dorso de ĉefurbesto estu ne nur la nacia flago, sed estu unia same. Jes, tia la en la blua bazo multa flavaj steloj. Ĉar al li tio estas grava.

Tion nun ni lasu, ke laŭ funkcieco de urbo ĉu kioman gravecon ĉi tio havas, ne estu la temlinio de nia harfendado, ke verŝajne ĉi tio estas nur al la gazetaro ludinta arlekeneco, la esenco estas, ke la tia homotipo kiel kutimis la servilecon, ke oni ne povas vivi sen tio.

Mi memoras, kiam mi paŝadis direkte al pordo de gimnazio dum matenfoje – lerni inter multaj pri la kuriozeco de la socialista homotipo –, super la pordo tie pompis du Vo-figurojn modlas ferotubo. En tion devas enpiki la duspecan flagon. Unu ruĝan – la simbolon de ĝistdata fonopotenco – kaj unu ruĝa-blanka-verdan.

Csaba – kiel viva socialista homotipo – nek hodiaŭ ne povas elporti, ke nur nacia flago estu en unu ofico. Mankas al li la alio. Li kutimis. Li amas.

Ádám POZSONYI

(El „Demokrata” semajnoĵurnalo – 2011/36)

Cxar nun ni vidas per spegulo, malhele; sed tiam okulon cxe okulo; nun mi konas lauxparte; sed tiam mi konos tiel same, kiel ankaux mi estas konita.

Tradukis:

Hungaruja Esperantista Komploto
de la Konsiderej Progresantoj

(HEKKP)

„Reĝecopartiulo tiel estos la homo, ke oni plenkreskas” – amika interparolo de Ádám (Adamo) Pozsonyi kaj János (Johano) Pánczél Hegedűs en temaro de la reĝeco

Suba interparolo de Johano (János) PÁNCZÉL HEGEDŰS kaj Adamo (Ádám) POZSONY estas legebla kaŭzo de tio eblo de la riparo de reĝeco. La reĝeco estas en la dialogo ne nur socia- sed samspeca vivoforma alternativo same al la hungareco, al kia sian veran forton kaj sian gravecon de tio, ke kiom alaiaj kvalitoj kaj eblecoj estas ligita al tio, ol al nuntempan respublikon. La du konversaciuloj sufiĉe molnovtempe konas sin ricoprike, sed sur alaiaj vojoj proksimiĝas al reĝeco kaj alia ili pensadas pri ĝi, por alio opinias al gravo por hungareco. Adamo POZSONYI laŭ eminenta dekstra publiculo kun ilioj de la satiro kaj la humoro agas al akcepteblaj de multaj en siaj skriboj la levecojn de sociokritiko, dum Johano PÁNCZÉL HEGEDŰS laŭ historiisto, laŭ publiculo, en sia libro, en verkoj kaj en siaj prezentadoj tia – al reĝeco konektebla – en politika- kaj publikajura revivigeco li penadas, tio montas aŭtentikajn valorojn de Hungara Reĝeco kaj same eblojn de ebla ŝanĝo de ŝtatformo.

HungarujaEsperantistaKonplotodelaKonsiderej

Johano Pánczél Hegedűs – Mi volus komenci tian ĉi interparoladon kun elvoko de malnovan memoraĵon, se vi koncedas. Havas gi jam dek jarojn, ke ni interparolis ĉe vi post agrabla vespermanĝo, kaj pro Ŝvejk kaj pro la Aŭstra-Hungara Monarĥio vi rakontis, ke ĝustadire vi estas reĝecopartiulo kaj laŭ hungarulo estus tre peza alie sentas. Tia ĉi via starpunkto, se mi bone scias, ne turniĝis, sed nur – se eble tie ĉi diri – ĝi profundis. Kial naskiĝis en vi la ekkono, ke historio kaj sorto de la hungareco kaj la reĝeco komune interapertenas?

Adamo Pozsonyi – Havas ĝi jam dekkvin jarojn ankaŭ, se ne pluroj. En centro de la naŭdekaj jaroj dekuris la mia granda Haŝek-manio, tio en tia senco restis, ke kiel dirmanieran metodon mi hodiaŭe same respektas kaj mi aprezas, eĉ el ia vidpunkto neeble laŭ efiko ankaŭ mi nomus, al kio jes ja ne havas nenian komunumon de sia persono de HAŜEK, tien kaj reen ŝovadeco de liaj principoj, kio de Junaĉeĥa movado ĝis la anarĥismo, kaj ĝis la bohema nihilismo arkis tien kaj reen.

Reĝopartiulo marĝene tiel estos la viro,tiel iĝas por tio – tiel do kiu estas spritoestulo – ke oni malrapide plenkreskas, kaj oni komencas kompreni la mondon ĉirkaŭ mem. Kiel ĉu ne la viro en sia infanaĝo ŝatas la pop-muzikon (tio ĉi etapo pretere ĉe mi elrestis), poste li estos malfacila-metalulo, pli malfrue pluen oni ’ekstremadiĝas’, kaj kun sovaĝaj ’malmolkernaj’ kaj ’industrialaj’ psikozoj kuracas siajn frustriĝojn, kaj plej fine oni alvenas ĝis tien, ke ne en supren piedbateco de la kadroj, ne en la ĉiopreze renoviĝo, sed la multmiljarajn, funkcieblajn formojn devas majstre manipuli. Kaj ekskluzive la talento estas la esenco, la esprimiva forto, tute egale en kiaj travestioj oni interpremiĝ sin antaŭ nin. Sed tial ke vi pri la reĝeco eldemandadis min, respektive pri la mia rilató al ĉioj, mi tion demandus sur tion ĉi, ke mi ekkonis de hungareco la reĝeco estas ekzistgrava. La reĝeco mem estas la natura medio, en tio oni kapabla ekzisti. Ne grande oni estas vivkapabla sen tia kadro, Oni neniam estis tio.

Johano Pánczél Hegedűs – Ĉu tiokaze por reĝeco simple retrovus la viro same de mem, kvazaŭ natura kaj laŭ fino de persona „maturiĝa aŭ alvena procezo”? Tamen ie mi tie pensas, ke en tio procezo ĉiam estas punkto, kiam en viro ŝanĝiĝas, aŭ reordiĝias la aĵoj kaj tion ĉi ankaŭ inspiras io. En mia afero tion ĉi verkoj de du personoj sciigis, de Bela (Béla) HAMVAS kaj de profesoro Tomaso (Tamás) MOLNÁR. Ĉu vi havas ĉi tiajn personoj, spertojn, interparoladojn, aŭ nur legimpesojn?

Adamo Pozsonyi – Vi vidu, mi tie pensas, tio estas la vera, se la viro de mem retrovas por iaj aĵoj. Mi ne tion parolas, ke estas la unua vojo, kaj nu, kiu estas mi, ke mi decidu, al kiu kie aŭ kial, sed por mi la enaj vojoj estas unue esencaj. Kie tion mi vortigis en mia „Gábor Göre kiel filozofo” titola verko, la moderna homo tie eraras, ke ĉiam la eksteron piktuŝadas, kun la teĥnika fono oni varias, anstataŭ tio, ke en la plej interno oni ’progresus’. Kaj ĉi tie ni same alveturis al la esenco. Ĉe mi sia rekono de signifo de reĝeco tiel ekis, ke unuafoje mi grimpis sur la muron de tiel nomata ’mondsavo’ – ĉu vi memoras, en la ’subtero, el tio ni duopoj venis. la ’progresa-femina-veget'a-anarĥia’ opinioteroro difinis ĉion en la antaŭo de la 90-opaj jaroj –, kaj komence el malgraŭ ĉio mi marŝis kontraŭ ili, poste malrapidete oni fariĝis de vera konvinkiĝo la preno de normiĝado. Do ĉe mi ne tiel oni okazis, ke iuj en mian manon premis unu-du EVOLA-, HAMVAS-, a SPENGLER-volumojn, pri tio ĉi homoj mi daŭre same ne aŭdis, sed en mia vivo mi ekkomprenis, ke oni ne pasas aliel. Aliel ne estus kaj ne meritus oni vivi.

Mi notas, mi neniam ne estis adepto de ĵetado kun la citaĵoj kaj aŭktoroj. Mi ne unu homon konas, kiu el kapo citas de GUENON aŭ de Desidero (Dezső) SZABÓ, sed de onklo Matula de Stefano (István) FEKETE havas plurajn siajn aferojn al la normiĝado, kaj al la Dia ordo. Ĝuste tial ĉi CHESTERTON al mi estas plure pli difina, kiel la supre menciaj sinjoroj. Min alimaniere ne interesas la filozofio. Mi estas verkisto, kaj el la direkto de arto mi proksimiĝas al ĉio. Ĝuste pro ĉi tio CHESTERTON estas por mi pli multe pli difina. kiel la pli supre mencintaj sinjoroj.

Johano Pánczél Hegedűs – Se vi proksimiĝas el la direkto de la arto kaj la literaturo, tiam eble vi interkonsintas kun tia starpunkto, ke la reĝeco havas ian estetikon, patinan belecon, dum al la respubliko tian ĉi ne povas meti, nek kun la plej granda favoro. Al la reĝeco tie estas la ’spaco de Herooj’, se same kun ne la originalaj statuoj, la respubliko estas nur la ne moviĝanta sablohorloĝo en plien direkton kun kelkaj metroj, tion neniu ne volas renovigi. Ĉu vi havas similan ekzemplon ankaŭ en sia kapo?

Adamo Pozsonyi – Mi el la direkto de la arto proksimiĝas tion, ĉar la arto esprimas pleje la vivon. Vi ne miskompernu, ne la hodaiaŭan laŭmodan „ĉiu estu artisto” kaj litanion de la memrealigo mi blovas, sed la arto donas ree la esencon de la aĝo. Ĉi tio jam nur same de tie vidiĝas, ke sia nomo kaj sia plenumo de la monohomoj, la „furoruloj” de aĝo dum momentoj sinkas en forgeso, kaj hodiaŭ en la sia aĝo bagateligintajn aŭ apenaŭ konintajn sur homojn kaj verkojn mi vidas kun pia enprofundiĝo. „La genio estas bazformulo de la specio” – diris Dezső SZABÓ. Tio estas alia demando, ke iam tio estis ludo de la malmultaj elektituloj, kaj sed hodiaŭ ĉia idiotulo memesprimas. Sed tio ĉi estas ree nur postsekvo de la disfaleco de la baroj, de la modernismo. Foje ĝuste tiel ne estus iu artisto, ol kiel nek militoficero, aŭ ni dirus sorĉisto de tribo. Lasta estas pleje bona komparo, ĉar la ŝamano aŭ la sorĉisto kun la animomondo tenas interrilaton, kaj ie same la skribanta homo kaj same la komponisto. Kaj tie ĉi enŝaltigas ankaŭ la beleco, aŭ mi plie tiel formuladus, ke la nocio de la kvalito. La kvalito nome estas dekstra ĉiam. La maldekstro ne havas kvaliton. La esenco de la maldektro, ke la plejan nivelojn ni detiras de sur malpejan nivelon, aŭ kun alie formulade: a malplejan nielojn ni kunportas en pli gajnan situacion la pli supraj niveloj, aŭ la kvalito je malutilo. Tion ĉi ankaŭ mi detale eksplikis en mia „Gábor Göre kiel filozofo” titola malgranda verko. Jes la reĝeco estas bela. Kiel estas bela unu, kun mano skulpta unika pretiga kverka brakseĝo. La demokratio kontraŭe estas turpa. Kiel unu KÁDÁR-aĝa, amasproduktada tabureto.

Johano Pánczél Hegedűs – En tio ĉi, kian vi diras tio estas bona, ke ni havas ankaŭ ian rilatigan fundamenton, ĉar unu manĝaĵpeca – por vi eble unu tranĉaĵa – kadarismo ricevis al ni. Sed poste ne al la originala ŝtatformo ni reiris, se dal la respubliko, kion pleje laŭ mi neniu ne sentas al mem, ne havas veran metaĵon, sian tenan forton en tio, ke ni vivas en tio ĉi. La tuto havas identecodeficiton mie. Kion vi pensas, de la moderna hungarulo havus ian signifon, ĉu okazus ia turniĝeco en le vivo, se ni flankiĝus ree al reĝeco?

Adamo Pozsonyi – Mi estos cinika. Al la mezhomo estas egale, La mezhomo ne havas nenian survidadon ne nur ne sur tuton, sed nek sur fragmentojn. Nek sur la sian malgrandan vivon. Oni ne estas en tia nivelo. Flanke la senco de la vivo ĝuste la atingeco de la niveloj. Tio ĉi laŭ mi dum la unu vivo ne eblas, sed en tio ĉi ni ne eniru, ĉar ĝi kondukas fore. Ĝuste pri tio estas damaĝa la maldekstreco, ĉar ĝi la vivelojn metas eksteren. Sed reire al la demandon, la amaso tion sekvas, kion oni lokigas antaŭe. Tian ĉi pensmanieron oni nomas al filistra. Malnovtempe la filistro vizitis en preĝejon, oni metis puntokovrilon sur la brakapogilon de la fotelo kaj oni indignis, se la sia knabino de la najbarino estis kurta la sia jupo, pro ke tio estis la ĝusta normo, kion oni kopiis. Hodiaŭe samoni aĉetas plasman televidilon, oni iras en sunatorion, oni metas korpojuvelon [’trapenetrilon’, ’pirsingon’] en sian nazon, kaj tion oni diras: ’fiku’. Tial ne estas egale, kio estas la normo. Kion ni lokigas antaŭ la amason. Utila estas jam en la vivo de la plebo, se estus ion sekvi. Postiri ion, suprenrigardi sur ion nur tion povas esti, kio suprenstaras. Kiu estas pli alta orda. Kaj ĉar mi vidas, vi volas ricevi demandon de mi same en publikjura senco, nu tiel ĉi mi eldiras: en la vivo de la mezhomo eksplodus pozitiva metamorfozo, se ni revenus anstataŭ la respubliko al la miljara reĝeco.

Johano Pánczél Hegedűs – Bona estas la sia perspektivo de tian vi diras, ĉar interpretebla estas same en tio nivelo, kio foje derestas al mi ankaŭ, kiam oni invitas min por prezentadoj, ke mi parolu pri la ebleco de la restaŭreco, Tio estas unu deficito al homoj mi tion kredas, ke oni ne en partio de natura hierarĥio vivas, ne estas nenio, kio radius sur oni, spite tion de la apostola hungara reĝo ĉiam estis tia ĉi rolo, por tio la hungaruloj aprobis, ke estu supren sin iu, kiu difinas kaj kuntenas en unuecon. Kion vi pensas, ĉu estus taŭga la hodiaŭa hungarulo vivi ree laŭ parto de hierarĥio, konvertiĝe tiel ĉi al sian genion ankaŭ malgrande?

Adamo Pozsonyi – Ni ne scias, ke estus taŭga la hodiaŭa homo denove laŭ ono de hierarĥio vivi. Generiacioj plenkreskis tial, ke la ekzisteco de la hierarĥio ne estis al si natura. Ne la reĝo ne estis supren oni, la nobelaro, aŭ la klerikaro, sed nek la siaj gapatroj nek. Hodiaŭ sur la idiotan 68-an cerbolaveson socianiĝa „plenkreskulo” tion diras al samklasano de sia knabo, ke: ’vi ciumu min brave!’ Kaj oni ne konas, kial oni ne estimas lin kaj kial oni surkreskas en sian kapon propra ideto. Kaj kia estas la plej malbona, jam same nek la hierarĥion pri principa ebeno akceptuloj, sin dekstrulon, aŭ konservemulon konfesantoj nek estas kapablaj en la praktiko travivi kaj akcepti. Mia sperto estas tio, ke oni de la sube estantaj – tiel en kono, tiel en vivjaroj – niveloj oni pretendas la honoron, sed supren ĉion jam oni ne donas. Mi timas, tio ĉi el la homa karektero devenas. Mi tion kredas, la hierarĥion la mezhomo jam nur tiam estos kapabla akcepti, se oni ne havos alian elekton. Se la viveco refluos en la normalan fluejon. Tiam sekve ree tio estos la normo, kaj nek altrudiĝas, he oni estus alie. Tial ke de tio ĉi la nivelita, nihilista, politike korekta okcidenta civilizo, tiel nek multoj nek estas poste, ankoraŭ ni ĝisvivos tion momenton.

[Ĝi eldoniĝis sur la plej populara kaj scienca-pretenda hungara monarĥista portalo ’Regnum!’, en 2010. jaro]

Tradukis:

Hungaruja Esperantista Komploto
de la Konsiderej Progresantoj

(HEKKP)

Mondfamo

Komunista teroro,
Lenin-fraŭloj en 1919 jaro

El „Demokrata” semajnoĵurnalo – 2011. 2.


Por cerbmalsanuloj konvena estas la „Spiono”. [Novaĵoaŭtoro - Hírszerző] Havas mian ĉiojn rekonojn – kaj mian kompaton – tiuj, al tiuj laŭ ĵurnalistoj, je certa intervalo el kampo de laboro sur tien devas klaki. (Ne tiel, kiel al mi estas, al havtempa publicisto.)


„Eksterlando: Estas konsterniĝo! Laŭ bacilo opinias nian patrujon unu germana televidisto”. Hop-hej! Tio ĉi jam havas gravecon? Ĉa’ se unu germana televidisto parolas tian ĉi aĵon, tiam la mondo kolapsas. „Laŭ mentala malsufiĉo opinias unu germanan televidiston la hungara media-personeco!” Tiu ĉi estus mi, ĉu ne. Kaj al tio ĉi mia eldiron havas ĉirkaŭ tiel garandan signifon, ol la besteco de la „Spiono”.

Komunista Spaco de Herooj
en Budapeŝto (1919)

Sed mi havas unu-du konatulon en la gazetaro, kaj mi flegas amikan rilaton kun mult-kejkaj blogistoj, do demando de kvarona hora organizeco, kaj manifestiĝota estus: „Dudek gvidantaj ĵurnalistoj redakistoj kaj sendepentaj blogistoj timegas pro la maldekstrula medio-troagraveco”. Kaj jam flugus la novaĵo al la kvar ĉieldirekto de la mondo.

Komunista
Revolucia Gubernatora-Konsilo
(1919)

Aŭ tie ĉi estas la alijo: „Mondnovaĵo: berlina ĵurnalo protestas en 23 lingvoj kontraŭ la medio-leĝo de Orbanoj”. Kaj tiel ĉi ĝi daŭriĝas: „Simile la hodiaŭa matena Popololibereco [Népszabadság] en 23 lingvoj protestas konntraŭ la medio-reguligeco la ’Die Tageszeitung’ titola berlina tagĵurnalo”.


Jes, estas unu ĵurnalo, sur kio surkomandis la fonopotenco, ili interkonformigis en tempo, sed havas mutan silenton pri tiaj naŭcent ceteroj, kiaj en granda arko metas sur la tutoj, kaj ankoraŭ ne tion ne povas diri, ke oni deflankiĝas sia opinio, ĉar tio simple oni malinteresi. Kial oni interesus? Tio ĉi estas tia, ol la „H1N1”. „Ikso homoj mortis je duona jaro”. Tion ĉi oni stentoris ie, nur pri tio oni silentis, ke laŭ la leĝo de la grandaj numero en io ajn mortis ĉiutage homo. Kaj en la tradicia influenco statistike elmontrante pluraj mortis. Sed mi suspektas, ke en arbogrimpeco aŭ en deruliĝeco sur ŝtuparo ne resti malantaŭe en la mezuro de etato.

La lastantaŭa hungara reĝo

Dum regeco de I. Francisko Jozefo  apostola reĝo ĉiutage estis novaĵo, ke la monarĥo vizitis orfejon, lernejon, militan malsanulan mutualan societon, aliparte tio neniun interesis, ke al Josefo Klein bolŝevika tapetista-fraŭlo tio ĉi malplaĉas.

Adamo Pozsonyi

tradukis:
 

Hungaruja Esperantista Komploto de la Konsiderej Progresantoj

(HEKKP)

Via pastra moŝto Antonio Lantos-Kiss: Estrovireco

La juneco en armilo - Budapeŝt - 1956

Estu pli grandskalaj homoj!

Estu pli konvinkiĝaj homoj!

Estu pli movadaj homoj!

Estu pli elpaŝi kuraĝaj homoj!

Estu pli originalaj, memedukaj, animaj homoj!

Estu pli fanatizmoj!

Estu pli persistecoj!

Estu pli sindonecoj!

Estu pli scioj!

Estu pli kredoj, diofidoj, – estu pli el profundo nutriĝantaj katolikumoj!

Estu pli viroj, pli sanktuloj, pli mondaj apostoloj!

Estu anstataŭ deklamoj agemantoj!

Estu anstataŭ stumbligantoj animitoj!

Estu anstataŭ kaŭriĝoj altflugoj!

Estu anstataŭ duboj fidi kapabloj!

Estu antstataŭ rezignoj entreprenoj!

Estu anstataŭ pasumoj laboramantoj!

Estu anstataŭ mululoj Georgoj!

Junaj revoluciuloj - Budapeŝt - 1956

Estu anstataŭ lantaj akvoj morofluoj!

Estu anstataŭ malkuraĝo aŭdacoj!

Estu anstataŭ filistroj individuecoj!

Estu anstataŭ falemoj irantoj!

Estu anstataŭ estradon atendantoj estradantoj!

Estu anstataŭ provemantoj inaŭgurantoj

Estu anstataŭ trompistoj veroj!

Estu anstataŭ duonaj personecoj plenaj homoj!

Estu anstataŭ dubpasintantoj senmakulantoj!

Estu anstataŭ Sauloj Pauloj!

Estu anstataŭ ektimuloj kredkonfesuloj!

Estu anstataŭ putroj purasanguloj!

Estu anstataŭ principoneoj martiroj!

Estu katolika „Führer” kaj „Duce”!

Estu katolika estroviroj!

Postkomunista teroro, Budapeŝt - 2006

Antonio Lantos-Kiss (Nagytétény, 1909 – Sopron, 1973) hungara romkatolika pastro, verkisto, poeto, redaktisto, kredooratoro

Antaŭ 1945 9 liaj libroj eldoniĝis, poste sovieta-komunista okupado nenio.

En 1948 je la hungaria komunista kontraŭeklezia teroro oni arestis lin, internigis lin.

Neniam plue ne scribis, lia libro ne aperis.

Francisko Gyurcsány
defalinta postkomunista miliardula hungaria ĉefministro

„Mia Emeriko, [Imre Nagy +1958] vi kiel memoras?”
„Kuraĝu moderne pensi pri nia pasinto; la fiseptsakramentecon*”

(* proksimume)

(tradukis: per spegulo, HEKKP)

Petro Bacsó: L’ Atestanto – 1-a ĉapitro

(Filmromano pri la ekzerca atestanto)


„Al Henjo”

„Kial pasas tiel ĉi la historio?
Ke la homaro gaje
eksigu de sia pasienteco.”

(Marx) (1)

  

Al DesiDEro devas
Morti

„Alvoku ĉiujn mildasone
la malriĉulojn, kiuj febras -
klerigu ilin: ne bezone
esti heroo, se ne ablas!”

(Attila József) (2)

Ekzemple Jozefo Pelikano digosentinelo ankaŭ ne volis heroo. Li estis vianda, grandfigura homo, siaj kvintalaj femuroj alion malhelpis en la irmaniero. Ne estas konvena tia por heroo. Li havis iun malgrandan servan domon en la vertigo de la danuba insulo, kaj li havis ok needukitajn infanojn. Tial nur tiom ĉi, ĉar sia edzino – cetere bone kuira, brava virino – du jare fuĝis kun iu buklaj haroj rumana barĝostiristo.

Joĉjo Pelikano hodiaŭ en matenkrepusko ankaŭ vekiĝis, tial laŭiru kutiman vojon. Ĉe la akvonivel-montriloj li legu la postenon de Danubio, inspektu la digojn. La digoj, la digoj: tioj ĉi estas la varaj pasioj de Pelikano. Li konsideras ĉiojn krevaĵojn, li ekatentas ĉiojn zizelotruojn, cidiras kun onduliĝa rivero, kaj se de li dependus, neniam disverŝas la netravidebla, granda Danubo.

Super la akvo ankoraŭ vata nebulo kumulusas, sed la aŭrora suno ĝuste jam tra-traboras ĝin kun tranĉa lumo. Joĉjo Pelikano pli trete ol trote remas, en lia beko de boato estas miksrasa negra hundo, ĝia vosto tremas pro belego.

La boato grince supren glitas sur la ŝtonatan bordon. Kun unu eksalto la hundo eksaltas, supren impetas sur kruta taluso, ĝi eklevas la malantaŭan gambon, Pelikano gaje vidas poste ĝi. Sekve subite elkuregias la sango el sia vizaĝo.

– Ĉu vi rabiiĝis Neguso! (3) Kion vi faras?! – li hurlas poste la hundo.

En la oblikva ebeno de taluso estasa el fajreraj ŝtonetoj estas kun zorgema laboro pavima surskribo:

VIVU LA NIA GRANDA ĈEFO!

La malsaĝa hundo ĝuste la literon V prepariĝadas deurini, sed pro admona vorto de sia mastro trene paŝas tiudirekte. Pelikano suprengrimpas pri la bordo, kun amo li vidas la pasvorton, unu-du ŝtonon li ĝustigas.

Poste krion li aŭdas pri la transa bordo. Havas la sono de la sia brava vilaĝano:

– Onklo Joĉjo, oni viandon dividas! Viandon!

Tio ĉi estas granda io. Ĉar viandon laŭ historio nur tre malofte oni kutimas mezuri.

Do la dika digosentinelo kaj sia hundo retrokuregas sur la bordo, kaj samtempe ili saltas en la boaton. Grincas la remiloj, la ŝtrormofrapan boaton kiel motoro funkciigus laŭ la transa bordo. Joĉjo Pelikano kaj sia familio nome jam multa tempe ne vidis ne tonon de la nenion viandon.

Antaŭ la vendejo de viandisto jam estas multe: maljunuloj, junuloj, virinoj, infanoj. Pace staras la vico, ne ribeledas, ne fumadas neniu. Nur ili staras, kvazaŭ tio ĉi tiel ĉi eltus komprenebla.

Joĉjo Pelikano ankaŭ ekstaras en la vicon, inter siaj multaj biletoj li antaŭenskrapas siajn viandobiletojn. Sed kiam li trovas tion, malproksime fronte estas granda knalo. La homoj ekalarme surmetas siajn kapojn. La detira rulkurteno ekklakas, malantaŭe krikadas la junulviandonisto:

– Oni foriziĝis! Je la posta semajno!

Kion faras Pelikano alian, li hejmeniras. Kaj flankentiras la sia plej aĝan knabinon, Gizenjon, ĉar de kiam lia edzino fuĝis, ŝi estas dommastrino.

– Ne estas kion fari – diras Pelikano. – Vi murdas Desideron.

Gizenjo ekmalĝojas, lermelo aperas en ŝia angulo de la okulo:

– Ĉu estu trudata?

Al Pelikano alfluas la lia sango. Ĉu ankoraŭ tio knabino ludas sentemon? Li alĵetas antaŭ ŝin sur la tablon la viandobiletojn.

– Aŭ vi gratenu tiojn!

En la kuirejo tie estas ankaŭ la ceteraj infanoj. Iu kaptas la belajn, plenkolorajn paperojn, kaj suprenĵetas en la aeron. Grandaj, farbiaj paperopapilioj flugadas, malrapide tioj malsupreniĝas sur la teron, la buboj vidas tion, grandajn ili ridas. Pelikano senvorte observas siajn infanojn, poste sediĝas. Li malbonaŭgure krutas antaŭ sin.

– Ne estas kion fari. Vi murdas Desideron.

La vorton de Gizenjo apenaŭ estas aŭdi.

– Povra Desidero!

– Ĝi devas morti – eldiras la juĝon Pelikano.

– Ĉu nun?

– Je nokto.

Longtempe alvenas la vespero. Pelikano sidas sur la vitra verando, kaj atendas, ke kunvenu la malhelo. El la direkto de la transa bordo sonorilovocon kunportas la vento. Poste estas silento, kaj fine estas nigra nokto. Pelikano ekstaras, eniras en la kuirejon, flankenŝovas la kaprogamban tablon. Li levas la sube troveblan klappordon, pri la tablo pugne surtenas unu briletan kurban tranĉilon, kaj malsupreniĝas en la kelon.

Gizenjo ankoraŭ postdonas unu maltrankvile flagran ŝtormolampon.

Sur la infanoj estas blanka ĉemizo, en la siaj koloj estas ruĝa kaj blua kravato, laŭ al kiu kio esti rajtigita. Estas sep infanoj, en disciplina kolono. Ili super klappordo staras kaj olerumas.

Daŭre estas silento.

Gizenjo ekmansignas al infanoj, tiuj eksinigas:

„Kamarado! La pioĉon boru profunde,
ekiri la juna laboristobrigado…” (4)

En la profundo de kelo en la falema lumo de stormolampo Joĉjo pelikano kun Desidero, kun neleĝa bredata virporko batalas. Desideron kun bona instinkto konjektas ion, en pajnotimo grunte retiriĝas al muro, la digosentinelo kaŝobservas la favoran momenton, tiam li renversus aŭ stumbligus tion. Jes ja, ne scii, kiu timas prefere. Bastonofara estas la buĉisto, la historio premis en lia manon la tranĉilon. Egale: Desideron devas morti. Pelikano kun subita movo unu sakon ĵetas la ĝia kapo de porko, stumbligas ĝin, sed li ankaŭ falpuŝiĝas, ili kradludejas sur la tero. Pelikano blasfemas, nun jam vere li koleregas, leviĝas, kaj en la koron de la stamfa Desidero enmergas la tranĉilon.

Timinda mortoŝirkrio suprenaŭdiĝas sub klappordo, sed sonori la gaja marŝo.

„Kamarado, en nomo Stalino.
prete por laboro, do ekiru antaŭen!” (4)

Malsupre mortas la kontraŭleĝale bredata porko, Pelikano viŝas sian ŝvitkovritan frunton.

Supre kvankam du policisto frapas, batas la vitropordon de verando. Gizenjo ektremas, la infanoj interrigardas, sed pro mansigno de la granda filino la kanto plue sonori. Gizenjo kun duona mano komandas, kun duona mano apertas pordon.

Unu ruĝavanga kaporalo kaj unu longstatura simpla policano paŝas en la kuirejon.

La ruĝavongo la ĥoron rigardas suspektade, la longstatura simpla policano krutas sur la okulravan Gizenjon.

– Kie estas la via patro? – demandas la ruĝo.

Sono de Gizenjo estas anĝela inocento.

– En seminario. (5)

La ruĝo suspektadas.

– Ĉu je nokto?

– Je tago li estas ekstere sur la digo – diras Gizenjo serioze.

– Ĉu kaj tiuj tie ĉi?

La infanoj ĵus eksilentas. Gizenjo estas daŭre inocento.

– Postensvarma kunveno – ŝi turni sin al la pli malgrandoj, ŝi turniĝas laŭtegon: – Kunulo ĉefo de postensvarmo. Mi petas raporton!

Steĉjo estas ruĝeta-blonda, makula, sed animita:

– Mi raportas, la Pelikano postensvarmo estas kune, la nombro de la personaro estas…

Li daŭrigus, sed la ruĝavanga kaporalo turnigas lin kontraŭ mem.

– Ĉi tien observu, mia knabo, ĉu vi havas porko? – li demandas sur trema voĉo pro ekkolero.

El blua okulo de Steĉjo radias la senkupleco. Kvazaŭ lecionon recitus:

– La porko, tio estas unu hufa dombesto. Ĝi kutimas ankaŭ grunti. Malnovtempe oni manĝigis ĝia viandon.

La kaporalo estas senpova:

– Vi ricevas unu tia vangofrapon, ke vi gruntos, mia knabo! – Kaj turnas sin al ceteraj: – Ankoraŭ unoble mi demandas, infanoj. Ĉu vi havas porkon?

Nun la plej eto ekdiras, unu malgranda negra deskrapaĵo:

– Ni ne havas al tio nia manĝlavaĵo!

Tio ĉi estas decida argumento: la kaporalo profunde pensadiĝas.

Gizenjo kvankam ekmansignas al ĥoro, tio eksinigas:

„Ho, hej, la vivo estas belo, flugas la kanto…” (6)

La policistoj elposteniĝas. La kaporalo reparolas el la pordo:

– Ankoraŭ ni revenos!

La infanoj venke plukantas.

Poste apud sia patro diligentas en la kelo. Ili bruletiĝas povran Desideron.

Pelikana la farĉon muelas kun granda fervoreco, Gizenjo helpas.

Abrupte estas hundobojeco. Ĉiu rigidiĝas, orelumas. Longaj minutoj forpasis en morta silento.

Sed ne okazas nenio. Residas la rideto sur vizaĝon de Pelikano, la laboro plukontinuas. Lumas la ruĝa viando, grincas la muelilo.

Poste en ektagiĝo nove oni frapas sur verandopordo. La infanoj estas jam en lito, Pelikano stumbletadas eksteren en longa kalsono. Li apertas pordon, sur fremdulojn li palpebrumas:

– Ĉu vi ne kapablas dormi?

La kaporalo ne respondas, rekte li rapidas en la kuirejon, li ĉirkaŭserĉflaras, triumfe li ekkrias:

– Odoron de lardorostaĵo mi sentas!

– Interesa estas – murmuretas Pelikano inocente –, mi sonĝis ankaŭ pri lardorostaĵo.

La kaporalo ĉiam pli ekscitite kuradas eksteren kaj interen, ankoraŭ al lito de Gizenjo alsaltas, la peplomon ankaŭ li suprenfaldas. Sed tie alian li vidas, ne lardorostaĵon. Gizenjo deceme ekkrias, la kaporalo kolerege refaligas la peplomon, lia vizaĝo estas pli ruĝa ĉe la kutimo.

– Antaŭen kun tio lardorostaĵo!

La digosentinelon kaptas fervoro:

– Ni serĉu ni kune – diras. – Kiel tiel ĉi li parolas de sur tio, la salivo kunkuras en mia buŝo.

La kaporalo antaŭ lin saltas, kun fajreraj okuloj rigardas lin:

– Ĉu vi faras el mi frenezulon?

Grandaj bluaj parookuloj miras ree lin:

– Ĉu mi, frenezulon, el vi? Ĝuste kontraŭe! Mi interkonsentas, kamaradoj! Ni ekkaptu kune la ŝteliradan lardorostaĵon!

La kaporalo direktas sin al longstatura simpla policano, tiu paŝtas siajn okulojn sur Gizenjo.

– Ĉu vi ne sentas odoron de lardorostaĵo?

Tiu ektremas, li grandan glutas:

– Mi sentas. Sed mi multfoje sentas. Precipe, se oni parolas pri tio. Vilaĝa infanto mi estas.

– Bovo! – diras konfuzite ankaŭ, malrespekte ankaŭ la kaporalo, kaj mansignas, ke ili irus. Sed el la pordo tial reparolas:

– Ankoraŭ ni revenos!

 

Notico al nehungaraj legantoj

(1) „Lasta formo de mondohistoria formo estas sia komedio. Al dioj de Grekio, tiuj jam unufoje tragike mortan vundon kaptas, en Enĉeniga Prometeo de Ajskulo, eĉ unufoje devas komike mortas en Interparoloj de Lukiano. Kial progresas tiel ĉi la historio? Ke la homaro gaje disiĝu de sia pasinto.” (Karolo Marx: Al kritiko de hegela jurofilozofio) 

(2) Attila József (hungare: József Attila) (1905-37) hungara ĉefaktoriga poeto. Titolo de poemo: Poemo flugu…- Hun: Szállj költemény… – tradukis: Imre Szabó  

(3) Neguso – titolo de la abisena monarĥo. Malnovtempe tion ĉi nomon ofte oni donis precipe al negraj hundoj kaj negraj haraj homoj, laŭ karesnomo. 

(4) Unu de la plej populara marŝo de la kvindekaj jaro. Sian tekston aŭtoro de tio ĉi filmoromano scribis al altlerneja ekzamenofilmo de Karolo Makk, reĝisoro, tion la Ŝtatpatrona Oficejo (hun: ÁVH) konfiskis kaj neniigis. La kanto dum postresis kaj kantis plena lando kaj kantigis kondukado de „La Partio” kun ĉiu.
Sia titilo: En nomo de Stalino (aŭ Kanto de pioniroj)
Címe: Sztálin nevében (vagy Úttörők dala). 

(5) Seminario – nomo de la trans labortempa, devige proponanta komunista ideologia formado. 

(6) Populara, ofica infana marŝo de infana organizaĵo de komunista partio, tion kantas ĝis fino de la 80-aj jaroj.

[daŭrigota]