Al la Mahometo-filmo (el la taglibro de ŝafo-popolo)

Ĉu ne, ni memoras ankoraŭ? Kial pretiĝis la fama/misfama Mahometo filmo, la mahometana mondo unuece erupciis kaj ekflamigis tion ĉi tion, ĉiun, kiu havis sub la manojn.

Ĉar ili pensis insulti siajn la plej profundajn, enajn sentojn.

Ĉefmuftio de Saŭda Arabujo ŝejko Abdul Aziz Asheikh alvokis la en miskonscio de la sia liberalismo baraktantan, efektive kontraŭreligian kaj kontraŭkristanan Okcidenton, ke „li faru por puneblanta insultadon de tiaj grandaj profetoj kaj mesaĝistoj, kiel Abrahamo, Moseo, Jesuo aŭ Mahometo”. Nun ni ne pri tiu okupiĝu, ke en la „evoluintan” okcidentan civilizacion la mahometana kredsistemo (laŭ tioj) per siaj armiloj superos – ja la historio pri tio temas la plej ene – sed per tio, ke ĉio kredsistemo, religio kaj popolo havas memajn sanktajn ideojn, figurojn kaj pri temo de humuro aŭ moko ne fareblaigajn sanktaj formojn.

Tio ĉi ankaŭ pri ĉiu popolo estas vera.

Provus iu per tio diri spritaĵon ekzemple, ke la slovaka balzono devenas el la hungara blazono, aŭ ke la fiere kantita slovaka himno efektive estas hungara popolkanto. Se tio ĉi ankaŭ estas vera, la slovakoj ĉialmaniere sentas laŭ ofendo. Kvankam ili havas nur 20 jarajn ŝtaton, sen historio – sed des pli grandan nacian fierecon.

Ĉu aŭ estus humuron skulpti el la rusa nacia sento?

Aŭ provus iu per la „franca gloro” diri spritaĵon, Aŭ per la finna, la estona eventuale per la germana.

Ĉu ni kapablus imagi pornan filmon, kiun en iu germana labortendaro oni filmas kaj la ĝiaj roluloj estus judaj kaptitoj, kiel ili flirta kun la gardopersonaro?

La verkisto estus ekhavonta sufiĉan kaj varman – el la ĉiu lando de mondo oni estus elpelonta lin kaj li estus ironta la Nordan Poluson, ke li kune vivu kun la Sanktaklaŭso.

Ĉiu la atendeco kaj dezireco por ununura popolo de Eŭropo ne koncernas. Por la hungara.

La hungaran historion, la hungaran legendomondon, la plej antikvajhungaraj simbolojn, la praan hungaran skribon ne nur estas permesata, sed estas devigata mokadi. Jam se iu pri sangoriĉa liberalulo opinias mem. Kaj kiu ne estas tiu – li kaj devas toleri falsigon de sia historio kaj por objekto de grotesko farigon. Kaj tiam ĉiam samtiuj apelacias pri la parollibereco kaj toleremo, kiuj je la superaj aferoj tuj protestos, defiladon organizos. Kiel oni agis, kiam iuj porkajn ungegojn enmetis la Danubo-bordajn ŝuojn, aŭ oni alkroĉis tiojn statuon de Wallenberg.

Emese estas en la hungara legendmondo unu el alia estimita figuro de hungaroj, ŝi estas prapatrino de hungaroj, de kiu la postaj – laŭ Eŭropo estimataj – monarĥoj siaj, la Árpád-dinastio naskiĝis.

Kaj estas rolulo de tiu sama legendo ankaŭ la fama Turul-birdo, tiun liberaluloj almenaŭ 100 jare per la malamo de la malamo koleras.

Kiam humuraj inklinaj liberaluloj serĉofilmon faris pri la Patrujakiro, por objekto de ridindo farige la 7 vezirojn, tamen eksibis neniu.

Kiam rolulo de karikaturo estis la Sankta Dektro – integre restite brakno de nia unua reĝo – neniu eksibis.

Ĉar en Hungarujo estas permesata en kolon de niaj naciaj granuloj, reĝoj tabulojn pendigi, Kaj neniu estus dirita nenion. Tion ĉi estas permesata. „Al ili”. Ni provus tion saman fari ĉu kun Wallenberg… ĉu per la Arbo de Memoro. Ni memoru kiom indignon sekvigis, kiam sur kapon de perfida premiero de Hungaruja unu grupo kipaon metis kaj liajn meritojn resumantan surskribon sur lian kolon. Ĝis monatoj ululas niaj leberaluloj pri la ŝteliranta faŝismo kaj ĉian infanaĵon ili kunbabilaĉis en Okcidento.

Sed kiam oni laŭ plumpinon figuras la prapatrinon de hungaroj, kiam la Turul-birdon pri pantaleoneta idiotulo oni bildigas (kaj kiam la sia deviga akcesoraĵa glavo – kiun sur ĉiu statuo per siaj piedoj pugne premas – ĝi aspektas por unu piedpremita kruco), ĉiojn la impertinenton kaj insultadegon la hungaro toleras. Por la hungaro estas deviga toleri.

Ĉu oni devas ekflamigi ambasadejojn, diplomatojn devas amasbuĉi por tio, ke ili eltrovu, ne ludu per nacia fiero de popolo, kaj per sanktaj devotaĵoj? Ĉu vere?

Ĉu vi vdas mondo, kiom ŝafo-popolo estas tio ci la hungaroj… ĉar la hungaroj tamen faras tion.

Sed estus bona, ke vi ne estus kutimiĝata, kaj ne estus pensata, ke tion ĉi ankoraŭ ankaŭ ni ĝuus.

Eterna saĝeco estas: „Kaj li diris al ili: Atentu, kion vi aŭdas; per kia mezuro vi mezuras, laŭ tiu sama oni mezuros al vi, kaj eĉ faros al vi aldonon.” (Mar 4:24)

Kara mondo: Ne afliktu la hungaron – ĉar la mezuro pleniĝas. Tre pleniĝas!

„…por kompletigi ĉiam la sumon de siaj pekoj; kaj sur ilin venis la kolero ĝis ekstrema mezuro.” (1Th 2:16b)

Per Spegulo

cxar nun ni vidas per spegulo, malhele; sed tiam okulon cxe okulo; nun mi konas lauxparte; sed tiam mi konos tiel same, kiel ankaux mi estas konita.

Skribis kaj tradukis:

Hungaruja Esperantista Komploto
de la Konsidere Progresantoj

(HEKKP)

Ekrigardo pri la Tajgeto

Freneza mondo estas la hodiaŭa. Sed ja same la malnova estis tia, kaj sendube tio estos same la sekvonta. Iel tiel formuladis la bona Kálmán MIKSZÁTH (1), ne estas laŭlitera la citaĵo, nur tiel elmemore mi ungis tien, sed tiajn frenezecojn, kiaj estas hodiaŭe, ankoraŭ li imagus neniam. Ja la granda aŭtoro ne suferi mankon je fantazio. Mi malbone diras, ne estas frenezecoj tiaj. Plie kanajlecoj, demencoj, stultaĵoj, malhumanecoj.

Kaj pleje hipokritoj. El tio estas la pleja. Ĉar la marŝo de la mondo same ĉiam ĉirkaŭ la potenco moviĝis, nur malnovtempe tion ankoraŭ rekte oni ekdiris. Enen la vizaĝon de homo. Se la olgarko aŭ la princo okupis teritorion, li postulis la imposton, la armitan servon, rekonon de la feŭdrajto, sed ĉi tion li faris alude pri forto, kaj ne pri humanismo, pri toleremo, pri homarajtoj, pri alispececo kaj montrade pri ceteraj mensogoj li puŝis sklavecon. Kaj pleje li ne atendas tion, ke ankoraŭ aldone same ili ŝatu lin. Ke ili aplaŭdadetu al li. Ke ili ovaciu lin laŭ liberiganto. Ke la okupinta popolo ankoraŭ same por oficiala festo manifestu la sian sklavecon puŝecon. Por ruĝa litera festo. Ke ili portu florkronojn al monumentoj de siaj okupaduloj.

La abnormaleco kaj la renversita mondo en nia epoko tiel transpenis la povon, ke bone vide ĝi svingiĝis kontraŭatakon. Ĉar jam ĝi farus. Ĝi ekzistas en gajna pozicio. Hodiaŭ ĝi ne kontentiĝas per tio, ke la abnormalon ĝi provu pograde en postenon meti – ĉar ĉu kion alian ni nomus, kiel en postenon meto de abnormalo la en Okcidenta-Eŭropo jam laŭ natura kalkulanta alispececon. laŭ tiu ĉiu estas suntenenda, salutenda kaj aklamenda, kiu deflankiĝas de normaleco –, sed ĝi klopodas likvidi tion, kio el la ordo de kreo ankoraŭ tie ĉi tie oni restas. La progreso en la pasintaj jarcentoj renversigis la ordon de vivo, en la renverson staris la moralan kaj socian valorsistemon kaj nun jam la nudan biologian ekziston ĝi penadas elimini.

La ĉirkaŭa polemiko de abortigo, ne estas novdata en la hungara socio. Same en la pasinta periodo tranĉa opiniodiferenco alformiĝis konekse la aborto, respekive permeso de tiel nomata abortotablojdo. La liberalaj (tenenebro-partiaj) jurdefendantoj kompreneble refoje same jurojn de individuo metas antaŭejon atribue de komuneco, plengrade preteratente tiun simplan fakton, ke en malpliiĝanta loĝantara komuneco mem la aborto, same la likvido de naskiĝendonta embrio estas absurda kaj skandala. Kaj tiam ankoraŭ ni ne esploris etikan projekcion de demando, nur nature laŭ praktikema elemento ni proksimiĝis al tio.

La modernulo, liberala (tenenebro-partiulo) kun moka malestimo parolas pri homo de malnovaj, eksaktualaj aĝoj – kiuj ne havas nek poŝtelefonon nek publikan rajtoprotektanton –, kaj la Tajgeton (2), kiel institucion nature oni kondamnas. Mi pensas pri – onidire – praktiko de spartanoj, kiu hanas tian esencon, ke la miksrasajn, malsanemajn, por netaŭgo pensitajn ĵusnaskitojn ili deĵetadis pri la monto. Nu, pri aŭtentiko de tia legendo ĝis hodiaŭaj tagoj ne ekzistas pruvo. (Laŭopinie mem la spartuloj distribuis, ke ankoraŭ timan famon ili havu.) Tiam pri tio estas nomebla la hodiaŭa kleriĝinta homo, kiu efektive faras tiun, ke la nedezirintan idon antaŭ sia naskiĝo oni murdas. Ne tiun kiu estas vivnekapabla, sed kiun oni ne havas inklinon edukadi. Oni ne havas inklinon okupiĝi pri tio. Same pri sia eksisto oni devas scii. La sian komfortan vivon tio konfuzas. Merita estas cerbumi same pri tio, kaj estas rapide komprenebla, ke se la greka legendo propre estus vera, la hodiaŭa memefektiviga homo estas kun volumentoj pli kruela, kaj tre oni impetas de la normaleco. Nome „politike ĝusta” homo de nia aĝo la postan faras: kiu ne estas vivkapabla – la hondara lingo pri tio havas esprimon: „ne konvena por vivo” –, kiun kun teĥniko, kun maŝinoj, kun kuracistaj fortostreĉoj oni daŭrigas en vivo, kaj kiu laŭ originala intenco de Dio devus naskiĝi, sed tiun en la utero de sia patrino oni murdas.

Antaŭ nelonge en la Hungara Oranĝo nomiĝa liberala (tenenebro-partiulo) gazeto la sekvontan esprimon mi malkovras en fiskribaĵo: „vivdefenduloj”. Ĉi tion tiel ili komprenas, ke la vivdefenduloj estas obskuraj elementoj, kiuj – krome ke verŝajne ili estas same antisemitaj – malaprobas la aborton, kaj ili defendas la vivon. Ĉar tien ni atingas. Vivdefendulo – kiel etikedo. Kiel stigmo. Kiel nigra punkto sur kadrokarto de ies, Kiel kondamnenda kulpo. Kiel peko, ki ni havas lokon en la kleriĝinta Eŭropo.

Apud la rasistan, ekskludeman, memseksemfobian, reakcian, degluiĝan oni alviciĝis pli nova etikedo, kontraŭ kiu devas batali. Kaj kiun kun tio etikedo oni suretikedas, tiu rigardeblas mem.

Ĉu estas miraklo, se la homo jam tien atingas, ke malrapide same la aliajn brulmarkojn komencas ekŝati laŭgrade?

Ádám POZSONYI

El "Magyar Hírlap" tagĵurnalo – 16- a Junio  2012.

(1) Kálmán (Kalomano), MIKSZÁTH (1847-1910: eminenta, fabeloinklina hungara aŭtoro, meditulo, verkisto
(2) Tajgeto: legenda monto en Greko, en Sparto. Laŭ neprubintaj legendoj de ĉi tie oni deĵetis la nevivkapablajn infanojn.

cxar nun ni vidas per spegulo, malhele; sed tiam okulon cxe okulo; nun mi konas lauxparte; sed tiam mi konos tiel same, kiel ankaux mi estas konita.

Tradukis kaj komenis:

Hungaruja Esperantista Komploto
de la Konsiderej Progresantoj

(HEKKP)

Mia nomo estas: Neniu

Estas ĉi tia freŝa cerbmalsano – mi volas diri pri la evoluinta Okcidento enfluanta nova etoso –, tio havas tian sencon, ke estas malpermesita ne nur esti rasista, ŝovinista, klerikala kaj nacionalista, do por ĉio, kio endanĝerigas disfluabtan, senkadran, senvizaĝan kanajlaromondon de la nuntempo aŭ ĝi estas kontraŭa kun ĝi, sed pli nove jam simple estas malpermesita same konkretan opinion manifesti, Ne, ĉi tio tiel ne estas prononce, de ĝi alveturos. Alvenas. Jam ĝi estas sur nia kolo.

„Tio ĉi plaĉas al mi.” „Ili estis plure.” „Altkreska.” „Febla.” „Kurbapieda.” „Maljuna.” Ĉiu estas malpermesita – nome laŭ la enfluanta kaj progresema-sprita ideologio –, tiu estas karaktera, klare ĉirkaŭfraita, apartigeblanta kaj apartiĝeblanta. Kiu efektive estas mem. kej nem io miksita identeca, kunlavita karaktera, malgrande tia ĉi, malgrande tia, „se ni pli bone enpensas”…

Bona kaj malbona. Malluma kaj luma. Kio laŭ tia ĉi konkreta vidpunkto rigardas sur univeson, tio jam estas reakcia.

Ĉu kien mi havigas ĉi tion? Mi vidas. Unu da proksima konatolo vizitas universitaton. En la univesitata gazeto – kiu kompreneble estas sendependa ligiĝanta, do liberala – en siajn publikitajn artikolojn serie pro tia ligo oni ekkverelas. Alude pro tio ne manifestiĝeblas tioj. „Opinion ĝi komunikas.” Tio ĉi estis la konkreta akuzaĵo. Kiam ŝi rakontis, unue mi tion kredis, ŝi amuziĝas. „Je la prezentado ĝis pleneco pleniĝis la ĉambrego.” Ĉi tio estis la cenzurita frazo, kiel oni diras kiu ekskludas, diferencigas kaj ne estas senpartia. Kaj tion en nia erao ne eblas. Dio apartigis la melhelon de lumo, sed la energioj de malhelo tiun volas, ke tio ĉi disseparigo laŭgrade ĉesu. „Ĉio estas relativa.” „Ĉu kiu decidos tion, ke…” Konataj liberalaj (malhelopartaj) frapfrazoj. Ĉion ni miksu kaj konfuzu kune! La rasojn, la lingvojn, la kulturojn. Same la muzikajn ĝenrojn.

Ni obsercu: en liberalaj (malpeloparta) rondoj ĉiam tiu estas la valora orkestro, kiu ne nur tel simple malmolaroko, sint-popo, aŭ psiĥodelaroko, sed kiu estas „miksa”. Nigra-folka-bruo. Odoraĉa-metalo. Bluso-rapo-hindia. Nenie, en nenio estu konkreta, difinita dividolinio!

Kun mia malnova konatulo mi kunkuras antaŭ nelonge sur la buso, kaj tial ke la koncernulo estas liberala – ni metu niajn manojn sur niajn korojn kaj ni rekonu, en konateca rondo de iu troviĝas kretenoj, ĝi estas pardonebla peko –, tiel pri la muziko ĝi temas. Kaj jes ja la paseo. Jes, la paseo, la malnova, bela paseo, kiam ankoraŭ ne estis al la hodiaŭa similaj, profundaj ideologiaj abismoj, kaj la konstanteco de soveta okupado certigis paceman kaj sennuban trankvilon de mezlerneja ekzisto.

„Ĉu kiu estas da la ilia plej bona disko?” „Do…” – malcertiĝis mia liberala konatulo. „Ĉi tio tiel ne estas eldireblanta, pro ke estas, al kiu ĉi tio, ja eventuale al la alia homo same kontraŭ ĉi tio estas tio… Kaj…” Post kvin minutoj mi enuis. „Jam vi ekĝemu, ke laŭ vi ĉu kiu estas la ilia plej bona disko! Ne en Danubo [1] devas pafi iun, al kiu ne sama estas bona. Ne pri la enkondoko de’numerus clausus’ [2] ni parolas. Ne la subtegmentoj pro ĉi tio estos malsuprenbalae. [3] Ĝi havas nenian postsekvon, nur jam fine vi kuraĝu opinion manifesti.”

Ĉu ĉi tio aŭ ja tio?

„Do, efektive, se ni tiel interpretas…”

Mi elaŭtiĝis.

Lasfoje apud mia la ĉi tie aperita artikolo saĝa notulo pro ĉi tia epiteto ekfajfis: „malbela virino”. Pro ke ĉi tian ne eblas diri. Pro ke laŭ li – mi pensas – ĉia virino estas unuforme bela, ĉarmo, gracieco kaj ameblanto kun geometria precizeco estas divide inter femalaj membroj de loĝantaro, ke neniun frapu malavantaĝa diskriminacio.

Mi timas estontecon. Mia nomo estas Ádám POZSONYI. Blankulo, heteroseksulo. Ankoraŭ alvenus la tempo, kiam ekdiri ĉi tion ĝi kalkulos jam por ekstremo.

Ádám POZSONYI

El „Magyar Hírlap” [Hungara Ĵurnalo] reta tagĵurnalo – 11-5-2012.



Notoj de tradukisto:

Il mio nome é Nessuno
Mia nomo estas: Neniu

[1] Danubo pafi - en la II-a mondmilito, je vintro de 1944 plurajn da judojn, plurajn da loĝantojn de budapeŝta geto pafis en la glacian riveron Danubon la hungaraj sagokrululos, la hungaraj nacia-socialistuloj. 
[2] 'numerus clausus' (latina esprimo) - 1920-a jara XXV-a leĝartikolo „Pri la reguloj de sur universiteton enskribiĝo” T.e: „Fermita Numero” La hugarujaj naciecoj kaj popolrasoj nur laŭ ilia elmontreblanta numeropororcio partoprenis en la supera instruado. Unuopuloj ŝatas nomi same por unua hungara judleĝo, sed samsence ne tio estis.
[3] subtegmentoj malsuprenbalae - En la hungara komunismo, en la 50-aj jaroj la hungaraj komunistoj organizita prirabis la hungarajn vilaĝojn. La Ministrejo pri Endonadaj aferoj (ekz. Imre NAGY ministro kamarado) preskribis ekz. kiom porkidon devas naski po la porkino, kaj ili ĉiam postulis. Se ne donis tiom grenojn la kampo de kamulo, la aŭtoritatuloj forprenis la semojn kaj la jarajn konsumantajn grenojn, ili „malsuprenbalais la subtagmentojn” same, kaj sentmil da familioj malsatis.